فرمول محاسبهٔ BMI چیه؟
وزنتون رو به کیلوگرم، بر مجذور قدتون به متر تقسیم می‌کنید. همین یک تقسیم ساده، مستقل از سن و جنسیت، عددی می‌سازه که باهاش میشه وزن آدم‌هایی با قدهای متفاوت رو کنار هم گذاشت.
BMI = وزن (کیلوگرم) ÷ قد² (متر)
اگه قدتون رو به سانتیمتر می‌دونید، اول بر ۱۰۰ تقسیمش کنید تا به متر برسه.
مثلاً کسی با قد ۱۷۰ سانتیمتر و وزن ۷۰ کیلوگرم: ۱٫۷ ضربدر ۱٫۷ میشه ۲٫۸۹، و ۷۰ تقسیم بر ۲٫۸۹ میشه حدود ۲۴٫۲؛ یعنی داخل محدودهٔ وزن سالم.
جدول طبقه‌بندی BMI
سازمان جهانی بهداشت این محدودهها رو برای بزرگسالان تعریف کرده. این مرزها قراردادی‌ان؛ یک دهم واحد این‌طرف یا اون‌طرفِ یک مرز، عملاً هیچ فرقی تو سلامتتون نمی‌سازه.
| دسته | محدودهٔ BMI |
|---|---|
| کموزن | کمتر از ۱۸٫۵ |
| وزن سالم | ۱۸٫۵ تا ۲۴٫۹ |
| اضافهوزن | ۲۵ تا ۲۹٫۹ |
| چاقی درجه ۱ | ۳۰ تا ۳۴٫۹ |
| چاقی درجه ۲ | ۳۵ تا ۳۹٫۹ |
| چاقی درجه ۳ | ۴۰ و بالاتر |
محدودهها بر اساس طبقه‌بندی بزرگسالان سازمان جهانی بهداشت (WHO).
این عدد چی رو نمی‌گه
BMI یک ابزار غربالگری جمعیتیه، نه سنجش سلامت یک نفر. فقط دو عدد میگیره و خیلی از چیزهایی که واقعاً مهم‌ان رو اصلاً نمی‌بینه. اگه عددی که دیدید نگرانتون کرد، این بخش رو حتماً بخونید.
عضله رو از چربی تشخیص نمی‌ده
عضله از چربی چگال‌تره. کسی که مرتب تمرین قدرتی می‌کنه و چربی بدنش پایینه، ممکنه BMI بالای ۲۵ بگیره، در حالی که ترکیب بدنش کاملاً سالمه.
نمی‌دونه چربی کجای بدن جمع شده
چربی دور شکم داستانش با چربی پخش‌شده در باسن و ران فرق داره، ولی هر دو در BMI یک عدد می‌سازن. نسبت دور کمر به قد (همین بالا، در بخش سنجش‌های تکمیلی) این تفاوت رو نشون میده.
برای کودکان و نوجوانان جواب نمی‌ده
زیر ۱۸ سال بدن در حال رشده و ترکیبش مدام عوض میشه. بهجای این محدودهها از منحنی‌های صدک بر پایهٔ سن و جنس استفاده میشه و تفسیرش کار پزشکه.
در بارداری و شیردهی کاربردی نداره
افزایش وزن این دوره طبیعی و لازمه. محدوده‌های بالا اینجا معنایی ندارن؛ روند وزن رو باید با پزشک یا ماما دنبال کرد.
در سالمندی کمتر دقیقه
با بالا رفتن سن، تودهٔ عضلانی کم و چربی زیاد میشه، بدون اینکه لزوماً عدد ترازو تکون بخوره. BMI ثابت می‌مونه در حالی که ترکیب بدن عوض شده.
یک عدد، کل ماجرا نیست
فشار خون، قند و چربی خون، کیفیت خواب، میزان تحرک و الگوی غذایی، هرکدوم دربارهٔ سلامتتون بیشتر از این نسبت حرف دارن.
سوال‌های پرتکرار دربارهٔ BMI
BMI نرمال چقدره؟
برای بزرگسالان، ۱۸٫۵ تا ۲۴٫۹ وزن سالم حساب میشه. کمتر از ۱۸٫۵ کموزن، ۲۵ تا ۲۹٫۹ اضافهوزن، و ۳۰ به بالا در دستههای چاقی قرار میگیره. این محدودهها برای زیر ۱۸ سال و دوران بارداری کاربرد ندارن.
BMI زن و مرد با هم فرق داره؟
نه. فرمول و محدودهها برای هر دو یکیه. ولی درصد چربی بدن در زنها بهطور طبیعی بالاتره، پس دو نفر با BMI یکسان میتونن ترکیب بدنی کاملاً متفاوتی داشته باشن.
وزن ایدهآل من چقدره؟
بهجای یک عدد، یک محدوده دارید: وزنی که BMIتون رو بین ۱۸٫۵ و ۲۴٫۹ نگه داره. این محاسبهگر همون محدوده رو بر اساس قدتون نشون میده. مثلاً در قد ۱۷۰ سانتیمتر، حدود ۵۳٫۵ تا ۷۲ کیلوگرم.
اگه ورزشکار باشم چی؟
اگه تمرین قدرتی منظم دارید، BMI احتمالاً وضعیتتون رو بدتر از چیزی که هست نشون میده، چون عضله رو مثل چربی حساب می‌کنه. اینجا نسبت دور کمر به قد یا سنجش مستقیم ترکیب بدن معیار بهتریه.
روزی چند کالری نیاز دارم؟
بستگی داره به قد، وزن، سن، جنسیت، میزان فعالیت و هدفتون. همین بالا بخش «کالری روزانه‌ام چقدره؟» رو باز کنید تا با فرمول میفلین-سنت‌جئور حساب بشه. اگه می‌خواید بدونید پشت این عدد چی می‌گذره، راهنمای کامل کالری روزانه رو بخونید.
اندازههای من ذخیره میشه؟
نه. کل محاسبه داخل مرورگر خودتون انجام میشه و هیچ عددی به سرور نمیره. اگه روی ساخت برنامه بزنید، اندازهها فقط روی همون دستگاه میمونن تا فرم ثبتنام براتون پر بشه.